Nếu bạn từng thấy da mình đột nhiên nổi mụn, đổ dầu nhiều hơn, hay sạm màu không rõ lý do — rất có thể đó là dấu hiệu của sự mất cân bằng nội tiết tố (hormone). Hormone không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và sức khỏe, mà còn tác động mạnh mẽ đến làn da của bạn.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa hormone và các vấn đề về da, đồng thời gợi ý những giải pháp giúp bạn lấy lại làn da khỏe mạnh, cân bằng từ bên trong.

Mất cân bằng nội tiết tố là gì?

Hormone được tiết ra từ các tuyến nội tiết. Chúng đi qua máu và ảnh hưởng đến các cơ quan. Do đó, hormone kiểm soát một số chức năng quan trọng, bao gồm phát triển cơ thể, sinh sản và trao đổi chất.

Mất cân bằng nội tiết tố có nghĩa là tiết quá nhiều hoặc quá ít một loại hormone nào đó. Ngay cả một thay đổi nhỏ trong quá trình tiết hormone cũng có thể gây ra những tác động tiêu cực cho cơ thể, bao gồm cả da.

Ở phụ nữ, mất cân bằng nội tiết tố có thể dẫn đến mãn kinh sớm, suy buồng trứng nguyên phát, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) và đôi khi thậm chí là ung thư buồng trứng. Ở nam giới, nó có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như ung thư tuyến tiền liệt. Một trong những nguy cơ phổ biến nhất của mất cân bằng nội tiết tố là tiểu đường và tuyến giáp.

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng mất cân bằng nội tiết tố nào, đó có thể là dấu hiệu của những vấn đề nghiêm trọng hơn. Việc không được chăm sóc có thể gây ra những rủi ro đe dọa tính mạng.

Các triệu chứng của sự mất cân bằng nội tiết tố

Mất cân bằng nội tiết tố có thể xảy ra bất kể giới tính của bạn. Dưới đây là một số triệu chứng cảnh báo cho thấy sự mất cân bằng nội tiết tố:

• Tăng/giảm cân đột ngột
• Các vấn đề về dạ dày gia tăng
• Mệt mỏi
• Da khô
• Điểm yếu
• Đi tiểu nhiều
• Khát nước dai dẳng
• Đau nhức cơ thể
• Rụng tóc
• Thay đổi khẩu vị
• Sự lo lắng
• Các vấn đề về thị lực
• Tâm trạng thất thường
• Vô sinh

Tại sao sự mất cân bằng nội tiết tố lại ảnh hưởng đến làn da của bạn?

Da là cơ quan lớn nhất của cơ thể. Tuyến bã nhờn dưới da sản sinh ra một loại dầu tự nhiên gọi là bã nhờn, được tiết ra qua lỗ chân lông. Quá trình này giúp da bạn khỏe mạnh.

Tuy nhiên, khi mất cân bằng androgen (nhóm hormone sinh dục nam có ở cả hai giới), nó sẽ dẫn đến sản xuất bã nhờn dư thừa, trở thành nguyên nhân gốc rễ của nhiều vấn đề về da như mụn trứng cá và viêm nhiễm.

Estrogen (hormone sinh dục nữ) đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất collagen khỏe mạnh, duy trì kết cấu da dày, dưỡng ẩm và phục hồi làn da của phụ nữ. Tuy nhiên, theo tuổi tác, quá trình sản xuất estrogen chậm lại. Đó là lý do tại sao phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh phải đối mặt với tình trạng lão hóa và nhạy cảm da.

Một khảo sát đã xác định rằng 2 trong số 5 phụ nữ báo cáo tình trạng da nhạy cảm bất thường trước và trong thời kỳ kinh nguyệt. Các nhà nghiên cứu kết luận tình trạng này là do tiết estrogen thấp trong kỳ kinh nguyệt. Nhiều phụ nữ cũng nhận thấy lượng dầu trên mặt tăng đột ngột trước và trong chu kỳ kinh nguyệt. Mụn trứng cá tiền kinh nguyệt khá phổ biến ở thanh thiếu niên.

Một nghiên cứu khác được thực hiện trên hai nhóm phụ nữ, bao gồm nhóm tiền mãn kinh và nhóm hậu mãn kinh. Phụ nữ trong nhóm tiền mãn kinh có nồng độ estrogen cao hơn trong cơ thể và độ nhạy cảm của da rất thấp, trong khi nhóm còn lại phải đối mặt với tình trạng da nhạy cảm đáng kể do nồng độ estrogen giảm. Các nghiên cứu cho thấy rõ ràng làn da của bạn bị ảnh hưởng như thế nào khi lượng estrogen giảm.

Do đó, khi nồng độ androgen hoặc estrogen tự nhiên của bạn bị rối loạn do mãn kinh, mang thai hoặc các tình trạng bệnh lý như PCOS, da của bạn sẽ bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu như khô, mụn trứng cá, nếp nhăn, nếp nhăn nhỏ, v.v.

Sự mất cân bằng nội tiết tố gây ảnh hưởng gì đến làn da của bạn?

1.Mụn trứng cá

Estrogen và progesterone là hai hormone chính ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt của bạn. Chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng làm tăng sản xuất bã nhờn (dầu tự nhiên của da), làm tắc nghẽn lỗ chân lông và gây ra mụn trứng cá.

Ngay cả ở nam giới, việc tiết ra quá nhiều hormone testosterone cũng ảnh hưởng đến tuyến dầu và sản sinh quá nhiều bã nhờn, dẫn đến mụn trứng cá. Mụn trứng cá chủ yếu xuất hiện ở trán, cằm và mũi do thay đổi nội tiết tố. Tình trạng này có thể gây đau và hình thành nang.

2. Quầng thâm dưới mắt

Nếu quầng thâm dưới mắt là bạn đồng hành thường xuyên của bạn, có thể bạn đang gặp vấn đề về nội tiết tố. Dù bạn làm gì, nó vẫn bám theo bạn. Tình trạng này xảy ra do suy tuyến thượng thận.

Khi mức độ căng thẳng tăng cao, lượng cortisol (hormone căng thẳng) sẽ tăng lên. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu ngủ vào ban đêm và khiến bạn cảm thấy bồn chồn. Mệt mỏi liên tục và thiếu ngủ sẽ gây ra quầng thâm quanh mắt.

3. Da khô

Da bạn có thể bị khô quá mức do mất cân bằng nội tiết tố. Nếu bất kỳ hormone sinh sản nào như estrogen giảm, sản xuất dầu nhờn tự nhiên sẽ giảm, dẫn đến da khô. Da bạn trở nên thô ráp và bong tróc. Da khô cho thấy sự thiếu hụt axit béo thiết yếu và các chất dinh dưỡng quan trọng khác. Ngoài ra, hormone tuyến giáp kích thích tuyến dầu và làm giảm sản xuất bã nhờn. Hormone tuyến giáp cản trở lưu thông máu, dẫn đến da khô.

4. Mụn thịt

Đôi khi bạn có thể nhận thấy những khối u da nhỏ li ti trên mí mắt hoặc cổ. Chúng được gọi là mụn thịt dư. Tình trạng này xảy ra khi sự cân bằng hormone glucose và insulin bị mất cân bằng. Khi những hormone này bắt đầu thay đổi, nồng độ estrogen của bạn giảm mạnh. Kết quả là độ đàn hồi của da bị ảnh hưởng và các lớp da chồng lên nhau. Ma sát liên tục giữa hai lớp da hình thành mụn thịt dư. Tình trạng này chủ yếu liên quan đến hội chứng buồng trứng đa nang, hội chứng chuyển hóa và tiểu đường.

5. Da nhợt nhạt/vàng

Da nhợt nhạt hoặc vàng được coi là dấu hiệu của bệnh tuyến giáp hoặc tiểu đường. Nếu mạch máu của bạn bị thay đổi do mất cân bằng nội tiết tố, da bạn sẽ trông nhợt nhạt và bóng nhờn. Vấn đề này thường gặp ở phần dưới chân. Da nhợt nhạt cũng có thể là dấu hiệu của suy gan.

Làm thế nào để khắc phục các vấn đề về da do mất cân bằng nội tiết tố?

Phương pháp điều trị truyền thống

1. Retinoid

Retinoid bôi ngoài da có nguồn gốc từ vitamin A rất hiệu quả trong việc điều trị mụn trứng cá nhẹ. Nhiều sản phẩm chăm sóc da như kem, gel, lotion có chứa retinoid như một giải pháp trị mụn. Tuy nhiên, retinoid có xu hướng khiến da bạn dễ bị cháy nắng hơn. Do đó, điều quan trọng là phải thoa kem chống nắng mỗi khi ra ngoài nắng.

2. Thuốc kháng androgen

Cả cơ thể nam và nữ đều chứa một lượng androgen tối thiểu, thường được gọi là hormone nam. Nồng độ androgen dư thừa trong cơ thể phụ nữ có thể làm tăng sản xuất bã nhờn và dẫn đến mụn trứng cá. Thuốc kháng androgen do bác sĩ kê đơn có thể giúp bạn cân bằng lượng androgen trong cơ thể.

3. Thuốc Testosterone

Nhiều loại gel và miếng dán testosterone được bác sĩ khuyên dùng để giảm mất cân bằng nội tiết tố ở nam giới. Chúng giúp chống lại các nguyên nhân làm giảm nồng độ testosterone ở nam giới.

4. Kết hợp một số thay đổi lối sống

• Ngủ đủ giấc mỗi ngày
• Có chế độ ăn uống cân bằng
• Tập thể dục thường xuyên
• Uống nhiều nước
• Giảm lượng rượu tiêu thụ
• Tránh hút thuốc
• Quản lý mức độ căng thẳng của bạn
• Lựa chọn các chất bổ sung dinh dưỡng quan trọng
• Tránh các sản phẩm chăm sóc da có chứa hóa chất độc hại
• Chọn một quy trình chăm sóc da phù hợp với làn da của bạn

Kết luận

Hormone ảnh hưởng đến hầu hết mọi chức năng của cơ thể, từ sự phát triển thể chất đến những thay đổi tâm trạng. Do đó, việc kiểm soát cân bằng hormone không chỉ giúp bạn tránh khỏi các vấn đề về da không mong muốn mà còn tránh được nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp bạn ngăn ngừa mất cân bằng hormone.